ABD'de yapay zekâya reçete yazma yetkisi: Doktor onayı olmadan tedavi dönemi başlıyor

Sağlık sektöründe yapay zekâ kullanımına ilişkin dikkat çeken bir gelişme ABD'den geldi. Utah eyaletinde yürütülen pilot program kapsamında, Nolla isimli yapay zekâ destekli sağlık uygulamasının belirli tedavi süreçlerinde doktorun her reçeteyi ayrıca onaylamasına gerek kalmadan karar verebilmesine ve reçete düzenleyebilmesine izin verildiği açıklandı. Dermatoloji alanında hizmet sunan sistemin, hastaların değerlendirilmesinden tedavi önerisine kadar çeşitli aşamaları dijital ortamda gerçekleştirmesi hedefleniyor.

ABD'DE YAPAY ZEKÂ İLE REÇETE DÖNEMİ

ABD'nin Utah eyaletinde başlatılan pilot program, yapay zekânın sağlık hizmetlerinde üstlenebileceği görevler açısından yeni bir tartışmayı gündeme taşıdı.

Nolla isimli yapay zekâ destekli uygulamanın, belirlenen pilot program kapsamında hastaları değerlendirebildiği ve bazı tedavi süreçlerinde doğrudan reçete düzenleyebildiği bildirildi.

Daha önce uygulama tarafından hazırlanan reçetelerin bir hekim tarafından incelenmesi gerekirken, yeni düzenlemeyle bu onay aşamasının pilot programın kapsamındaki işlemler için kaldırıldığı belirtildi.

Böylece yapay zekâ sisteminin yalnızca doktorlara yardımcı olan bir teknoloji olmaktan çıkarak belirli klinik kararları doğrudan verebilmesi gündeme geldi.

Ancak bu uygulama, yapay zekâya ABD genelinde bütün hastalıklar için sınırsız reçete yazma yetkisi verildiği anlamına gelmiyor.

NOLLA UYGULAMASI NASIL ÇALIŞIYOR?

Pilot program kapsamında öne çıkan Nolla Derm sistemi, dermatoloji alanında dijital sağlık hizmeti sunmak üzere geliştirildi.

Aktarılan bilgilere göre hastalar, internet üzerinden erişebildikleri uygulamada yüzlerini taratarak ve sağlık durumlarıyla ilgili soruları yanıtlayarak değerlendirme sürecini başlatabiliyor.

Yapay zekâ, hastadan alınan bilgiler ve görüntüler doğrultusunda bir değerlendirme yaparak uygun görülen tedavi seçeneklerini belirliyor.

Sistemin geliştiricileri, uygulamanın daha önce lisanslı sağlık çalışanlarının gözetiminde binlerce hastanın tedavi sürecinde kullanıldığını belirtti.

Bu süreçte tedavi önerilerinin, kullanılan ürünlerin ve reçetelerin uygulamaya alınmadan önce incelendiği ifade edildi.

DOKTOR ONAYI OLMADAN İLK REÇETE DÜZENLENEBİLECEK

Programla ilgili açıklama yapan ABD'li bir yetkili, verilen iznin yalnızca mevcut reçetelerin yenilenmesiyle sınırlı olmadığını söyledi.

Yetkili, yapay zekânın ilk tedavi kararını vermesi ve hastanın ilk reçetesini düzenlemesi konusunda da pilot program kapsamında yetkilendirme yapıldığını ifade etti.

Açıklamada, bu gelişmenin yapay zekâ destekli sağlık hizmetlerinde önemli bir aşama olduğu vurgulandı.

Bununla birlikte pilot programın hangi ilaçları, hasta gruplarını ve klinik durumları kapsadığına ilişkin ayrıntılar paylaşılan haberde tam olarak açıklanmadı.

Dolayısıyla sistemin her hastaya, her ilaç için veya her sağlık sorununda bağımsız reçete yazabildiği sonucuna varılamıyor.

61 GÜNLÜK RANDEVU BEKLEYİŞİNE 15 DAKİKALIK ALTERNATİF

Nolla uygulamasının geliştiricileri, sistemin sağlık hizmetlerine erişim süresini kısaltmayı amaçladığını belirtti.

Paylaşılan açıklamada, Utah'ta dermatolog randevusu için ortalama 61 gün beklenebildiği öne sürüldü.

Nolla Derm üzerinden gerçekleştirilen değerlendirmenin ise yaklaşık 15 dakikada tamamlanabildiği ifade edildi.

Bu sürelerin geliştiricilerin açıklamalarına dayandığı, farklı hasta gruplarında bağımsız olarak doğrulanmış karşılaştırmalı sonuçların ise aktarılan haberde yer almadığı görülüyor.

Yapay zekâ destekli uygulamanın özellikle dermatoloji hizmetlerine erişimde yaşanan gecikmeleri azaltması hedefleniyor.

YAPAY ZEKÂ DOKTORLARIN YERİNİ ALABİLİR Mİ?

Utah'taki pilot program, yapay zekânın sağlık alanında ne ölçüde bağımsız görev üstlenebileceği sorusunu yeniden gündeme getirdi.

Yapay zekâ sistemleri, hastalardan alınan bilgileri analiz etme, görüntüleri değerlendirme ve belirli tedavi seçeneklerini karşılaştırma gibi alanlarda kullanılabiliyor.

Ancak hastaların tıbbi geçmişleri, eşlik eden hastalıkları, ilaç etkileşimleri ve beklenmedik belirtileri, klinik kararların güvenliği açısından önem taşıyor.

Bu nedenle bir yapay zekâ uygulamasının belirli işlemlerde reçete düzenleyebilmesi, bütün sağlık hizmetlerinde hekim değerlendirmesinin gereksiz hale geldiği anlamına gelmiyor.

Uzman hekim muayenesi gerektiren durumların belirlenmesi, yanlış değerlendirmelerin önlenmesi ve hasta güvenliğinin korunması, bu tür sistemlerin uygulanmasında temel başlıklar arasında bulunuyor.

SAĞLIKTA YAPAY ZEKÂNIN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR

Nolla pilot programıyla ilgili açıklamalar, yapay zekâ teknolojilerinin sağlık hizmetlerini daha hızlı ve erişilebilir hale getirme potansiyelini ortaya koyarken önemli soruları da beraberinde getiriyor.

Özellikle yanlış tedavi önerilerinde sorumluluğun kimde olacağı, hasta verilerinin nasıl korunacağı ve yapay zekâ kararlarının hangi mekanizmalarla denetleneceği tartışılan konular arasında yer alıyor.

Utah'ta duyurulan pilot uygulamanın sonuçları, yapay zekâ destekli tedavi sistemlerinin gelecekte sağlık hizmetlerine nasıl entegre edilebileceği açısından önem taşıyor.

Öte yandan programın kapsamı, düzenleyici onayın ayrıntıları ve klinik güvenlik sonuçları bağımsız kaynaklarla doğrulanmadan sistemin bütün hastalar için güvenli veya hekim muayenesine eşdeğer olduğu söylenemiyor.