Antalya'nın 554 yıllık tarihi sırrı! Kaleiçi Limanı'nı koruyan zincir Vatikan'da
Antalya Kaleiçi Yat Limanı'nı koruyan tarihi zincirin 1472'de savaş ganimeti olarak Roma'ya götürüldüğü ve bugün Vatikan'da saklandığı belirtildi.
Antalya'nın tarihi Kaleiçi Yat Limanı'nı yüzyıllar boyunca düşman saldırılarından ve korsanlardan korumak amacıyla kullanılan dev zincirlerden birinin, 1472 yılında Haçlı donanması tarafından kırılarak savaş ganimeti olarak Roma'ya götürüldüğü belirtildi. Papa IV. Sixtus'a hediye edilen ve Aziz Petrus Bazilikası'nın kapısına asıldığı aktarılan tarihi zincirin bugün Vatikan'da muhafaza edildiği ifade ediliyor. Su Altı Tarih Araştırmacısı Mustafa Aydemir, Antalya'nın denizcilik geçmişi açısından büyük önem taşıyan bu mirasın hikâyesinin gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini söyledi.
ANTALYA'NIN TARİHİ LİMANINI YÜZYILLARCA KORUYAN ZİNCİR
Antalya'nın simgelerinden Kaleiçi Yat Limanı, tarih boyunca Akdeniz ticaretinin ve deniz ulaşımının önemli merkezlerinden biri oldu.
Limanın düşman gemilerine ve korsan saldırılarına karşı korunması amacıyla girişte bulunan iki kule arasına büyük bir zincir gerildi.
Tehlike dönemlerinde limanın girişini kapatmak için kullanılan bu savunma sistemi, gemilerin izinsiz şekilde limana girmesini engellemeyi amaçlıyordu.
Yüzyıllar boyunca kullanılan liman zincirleri, Antalya'nın askeri ve denizcilik tarihinde önemli bir yer edindi.
1472 YILINDA SAVAŞ GANİMETİ OLARAK ROMA'YA GÖTÜRÜLDÜ
Su Altı Tarih Araştırmacısı Mustafa Aydemir'in aktardığı bilgilere göre, 1472 yılında Antalya'ya saldıran Haçlı donanması, limanın girişindeki savunma zincirini kırdı.
Aydemir, saldırıya katılan donanmanın Antalya'yı ele geçiremediğini ancak limanın girişinde bulunan zinciri savaş ganimeti olarak götürdüğünü belirtti.
Tarihi zincirin daha sonra Roma'ya ulaştırılarak dönemin papası IV. Sixtus'a hediye edildiği ifade edildi.
Bu olayın ardından zincirin, Papalık açısından askeri bir hatıra olarak muhafaza edildiği kaydedildi.
TARİHİ ZİNCİRİN VATİKAN'DA SAKLANDIĞI BELİRTİLİYOR
Antalya'dan götürüldüğü belirtilen zincirin, Papa IV. Sixtus'a sunulmasının ardından Aziz Petrus Bazilikası'nın Porta Ravenniana olarak bilinen kapısına asıldığı aktarıldı.
Aydemir, olayın anısına mermer bir kitabe de yaptırıldığını söyledi.
Tarihi zincirin günümüzde ziyaretçilere açık olmayan Aziz Petrus Atölyesi deposunda muhafaza edildiği ifade ediliyor.
Ancak zincirin mevcut durumuna ilişkin kamuoyuna açık güncel bir envanter kaydı veya görüntü, aktarılan bilgiler arasında yer almıyor.
"BÜTÜN YOLLAR ROMA'YA, VATİKAN'A ÇIKIYOR"
Su Altı Tarih Araştırmacısı Mustafa Aydemir, Antalya'nın tarihi liman zincirinin izini sürmenin kentin geçmişini anlamak açısından önemli olduğunu belirtti.
Aydemir, "Bütün yollar Roma'ya, Vatikan'a çıkıyor. Dan Brown'ın Da Vinci Şifresi romanındaki 'kutsal kase' gibi, Antalya'mızın koruyucu zinciri bugün yine Vatikan'da, Papalıkta bulunuyor" dedi.
Limanın tarih boyunca zincirle korunduğunu anlatan Aydemir, savunma sisteminin sürekli kapalı tutulmadığını ifade etti.
Aydemir, "Antalya Limanı'nın girişi, tarih boyunca düşmanlara ve korsanlara karşı zincirle korunmuştur. Elbette bu zincir her zaman kapalı değildi. Özellikle tehlikeli dönemlerde limanın girişine geriliyordu" diye konuştu.
PAPA IV. SİXTUS'A HEDİYE EDİLDİĞİ İDDİA EDİLİYOR
1472 yılında yaşandığı belirtilen saldırının ayrıntılarını paylaşan Mustafa Aydemir, Haçlı donanması içerisinde Papalığa ait gemilerin de bulunduğunu söyledi.
Aydemir, "Limanın girişindeki zinciri kırarak içeri giriyorlar. Şehri ele geçiremiyorlar ancak zinciri hatıra, bir savaş ganimeti olarak götürüyorlar" ifadelerini kullandı.
Zincirin Papa IV. Sixtus'a hediye edildiğini belirten Aydemir, daha sonra Aziz Petrus Bazilikası'nın kapısına asıldığını ve olayı anlatan mermer bir kitabe yaptırıldığını aktardı.
ESKİ ANTALYA MÜZESİ MÜDÜRÜ ZİNCİRİN İZİNİ SÜRDÜ
Tarihi zincirin bulunduğu yere ilişkin geçmiş yıllarda çeşitli araştırmalar yapıldığını belirten Aydemir, eski Antalya Müzesi Müdürü Kayhan Dörtlük'ün de konuyla ilgilendiğini söyledi.
Aydemir'in anlatımına göre Dörtlük, Vatikan'a giderek zinciri görmek ve fotoğrafını çekmek istedi.
Ancak zincirin kendisine gösterilmediği ve fotoğraf çekmesine izin verilmediği aktarıldı.
Aydemir, yetkililerin Dörtlük'e zincirin fotoğrafının diyapozitifini verebileceklerini söylediklerini ifade etti.
PİRİ REİS'İN KİTAB-I BAHRİYE ESERİNDE DE YER ALIYOR
Antalya Limanı'nın zincirle korunmasına ilişkin tarihi bilgiler, Osmanlı denizcisi ve haritacısı Piri Reis'in eserinde de yer alıyor.
Piri Reis'in 1521 yılında kaleme aldığı Kitab-ı Bahriye adlı eserinde, Antalya Limanı'nın girişindeki iki kule arasına zincir gerildiğinden söz edildiği belirtiliyor.
Bu bilgi, limanın savunmasında zincir kullanımının farklı dönemlerde sürdüğüne ilişkin önemli bir tarihi kaynak olarak değerlendiriliyor.
Ancak Piri Reis'in eserinde anlatılan zincirin, 1472 yılında Roma'ya götürüldüğü belirtilen zincirle aynı olmadığına dikkat çekiliyor.
ZİNCİRKIRAN MEHMET BEY'İN ANTALYA TARİHİNDEKİ YERİ
Antalya'nın liman zincirleriyle ilgili geçmişinde Zincirkıran Mehmet Bey de önemli bir yer tutuyor.
Mustafa Aydemir, 14'üncü yüzyılda Antalya'nın Kıbrıslıların kontrolünde bulunduğu dönemde Mehmet Bey'in donanmasıyla limana girdiğini anlattı.
Aydemir, Mehmet Bey'in limanın girişindeki zinciri kırarak şehrin yeniden ele geçirilmesini sağladığını belirtti.
Antalya Limanı'nda farklı dönemlerde savunma amacıyla zincirler kullanıldığını vurgulayan Aydemir, bu uygulamanın 19'uncu yüzyılın ortalarına kadar devam ettiğini ifade etti.
ANTALYA'NIN DENİZCİLİK TARİHİNE IŞIK TUTUYOR
Antalya'nın denizcilik geçmişinin Antik Çağ'a kadar uzandığını belirten Mustafa Aydemir, Kaleiçi Limanı'nın farklı medeniyetler tarafından kullanıldığına dikkat çekti.
Roma, Bizans, Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinden günümüze uzanan süreçte limanın hem ticari hem de stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Liman girişinde kullanılan zincirlerin de bu uzun tarihi geçmişin savunma sistemleri arasında yer aldığını söyledi.
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte liman zincirlerinin askeri önemini kaybettiğini belirten Aydemir, söz konusu mirasın Antalya'nın kültürel hafızasında yaşatılması gerektiğini vurguladı.
"MESELE YALNIZCA BİR ZİNCİR DEĞİL"
Su Altı Tarih Araştırmacısı Mustafa Aydemir, tarihi zincirin yalnızca geçmişte kullanılan bir savunma aracı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Aydemir, "Mesele yalnızca bir zincir değil. Mesele, o zincirin ucundan tutarak Antalya'nın kadim denizcilik tarihini anlatabilmek" dedi.
Vatikan'da bulunduğunu belirttiği zincirin çevresinde oluşan hikâyelerin Antalya'nın tarihiyle iç içe geçtiğini ifade eden Aydemir, bu mirasın araştırılmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çekti.
ANTALYA'NIN TARİHİ ZİNCİRİ YENİDEN GÜNDEMDE
Antalya Kaleiçi Yat Limanı'nın savunmasında kullanıldığı belirtilen ve 1472 yılında Roma'ya götürüldüğü aktarılan tarihi zincir, kentin denizcilik geçmişini yeniden gündeme taşıdı.
Su Altı Tarih Araştırmacısı Mustafa Aydemir'in açıklamaları, Antalya'nın Akdeniz'deki stratejik konumunu ve tarihi liman savunma sistemlerini hatırlattı.
Zincirin günümüzde Vatikan'da saklandığı yönündeki bilgiler, kültürel miras araştırmaları açısından dikkat çekerken, eserin mevcut durumunun resmî kayıtlarla belgelenmesi de önem taşıyor.
Tepkiniz ne oldu?