Uyarı Levhası Yoksa Ceza da Yok: Radar Cezasında Emsal Karar

Hız sınırını aştığı gerekçesiyle ceza yiyen bir sürücü, radarın kalibrasyon belgesini talep edince "teknik belge" denilerek reddedildi. Vatandaşın başvurusu üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) devreye girdi ve "Vatandaşın cezanın dayanağını görme hakkı var" diyerek emsal niteliğinde bir tavsiye karara imza attı.

Ankara'da hız sınırı ihlali nedeniyle kendisine idari para cezası kesilen bir sürücü, cezanın iptali için Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurdu. Başvurusunda ceza tutanağının ekinde hız ihlalini kanıtlayan veya radar cihazının güncel olduğunu gösteren herhangi bir belgenin sunulmadığını belirten vatandaş, bilgi edinme hakkını kullanarak belgeleri talep etti. Ancak "Cihazın kalibrasyonu güncel" denilerek talebi reddedilince konuyu Kamu Denetçiliği Kurumu'na (KDK) taşıdı.

"TEKNİK BELGE" SAVUNMASINA RET

KDK'nın inceleme süreci başlatması üzerine görüşü sorulan İl Emniyet Müdürlüğü, bu belgelerin idarenin iç denetimine ve teknik altyapısına yönelik olduğunu, dolayısıyla bireylerle paylaşılamayacağını savundu. Emniyet, gerekli görülmesi halinde belgelerin sadece yargı mercileri tarafından istenebileceğini belirtti.

KDK: "BİLGİ EDİNME HAKKI ENGELLENEMEZ"

Başvuruyu titizlikle inceleyen KDK, vatandaşı haklı buldu. Kurum, cezanın dayanağını oluşturan radar cihazının kalibrasyon bilgilerinin gizlenmesinin Anayasa ile güvence altına alınan "bilgi edinme hakkı" ile bağdaşmadığını vurguladı.

Kararda öne çıkan detaylar:

• Ölçüsüz Müdahale: İdare, kamu güvenliğini ilgilendiren özel kısımları (cihaz seri numarası, teknik değerler gibi) maskeleyerek vatandaşa asgari bilgiyi verebilir.
• Tümden Ret Haksız: Bu imkan varken talebin tümden reddedilmesi, vatandaşın savunma hakkına ve bilgi edinme özgürlüğüne "ölçüsüz bir müdahale" olarak değerlendirildi.

• ASGARİ DÜZEYDE BİLGİ PAYLAŞIMI TALEBİ

  KDK, İçişleri Bakanlığı'na gönderdiği tavsiye kararında, radar cezalarında vatandaşın cezanın hukuka uygunluğunu denetleyebilmesi için kalibrasyon belgelerine dair asgari düzeyde bilgi paylaşımı yapılmasını istedi. Bu karar, benzer durumda olan binlerce sürücü için emsal niteliği taşıyor.