Ali Çandır: Tarımsal girdi fiyat artışı Temmuz’da son 10 yılın en düşük seviyesinde

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi.

Çandır, Tarım-GFE’nin Temmuz ayında aylık yüzde 0,2, yıllık ise yüzde 27,62 arttığını belirtti. Temmuz ayındaki aylık artışın son 10 yılın en düşük seviyesi olduğunu ifade eden Çandır, 2015 yılından itibaren Temmuz ayları ortalamasının yüzde 2,43 olduğunu kaydetti.

Tarım-GFE’nin yıllık artışının da son 10 yılın Temmuz ayları ortalaması olan yüzde 33,68’in altında kaldığını belirten Çandır, endeksin yıllık bazda son 6 yılın Temmuz aylarına göre daha düşük seviyede gerçekleştiğini söyledi.

Aylıkta enerji arttı, gübre geriledi

Temmuz ayı Tarım-GFE’nin alt kalemlerinde aylık bazda en yüksek artış enerjide görüldü. Enerji fiyatları yüzde 4,82 artarken, tohum yüzde 0,74, ilaç yüzde 1,31 ve diğer kalemler yüzde 1,47 yükseldi.

Aynı dönemde gübre fiyatlarında yüzde 3,16, veteriner hizmetlerinde yüzde 1,05 ve yemde yüzde 1,64 düşüş kaydedildi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler kalemi ise aylık yüzde 1,48 arttı.

Yıllık değişimlerde ise tohum yüzde 29,92, enerji yüzde 30,04, gübre yüzde 33,07, ilaç yüzde 22,69, veteriner hizmetleri yüzde 22,70, yem yüzde 26,89 ve diğer kalemler yüzde 32,96 arttı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 20,53 olarak gerçekleşti.

Tarım-ÜFE yıllık yüzde 18,81 arttı

Çandır, Temmuz ayında Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) aylık yüzde 2,31 arttığını, yıllık artışın ise yüzde 18,81 olarak gerçekleştiğini hatırlattı.

Tarım-ÜFE’nin Temmuz aylarındaki geçmiş 15 yıllık ortalamasının aylık yüzde -0,23 olduğunu belirten Çandır, Temmuz 2026’daki aylık artışın bu ortalamanın üzerinde gerçekleştiğini söyledi. Yıllık artışın ise geçmiş 15 yıllık ortalama olan yüzde 27,1’in altında kaldığını ifade etti.

Çandır, tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 33,68’lik uzun dönem ortalamasıyla karşılaştırıldığında, tarımsal faaliyetlerde bulunanların uzun yıllara yayılan kayıplarının görüldüğünü belirtti.

Üretici ve tüketici enflasyonu değerlendirmesi

Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi’nin (YD-ÜFE) Temmuz ayında aylık yüzde 2,51, yıllık yüzde 29,67 arttığını belirten Çandır, bu oranların uzun yıllar ortalamalarının üzerinde olduğunu söyledi.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nin (Yİ-ÜFE) ise Temmuz ayında aylık yüzde 1,52, yıllık yüzde 27,83 arttığını kaydeden Çandır, üretici düzeyindeki gıda fiyatlarının aylık yüzde 0,47, yıllık yüzde 33,41 yükseldiğini belirtti.

Çandır, bu verilerin Temmuz ayında tarıma dayalı imalat sanayisindeki enflasyonun tarımdaki üretici fiyat artışından daha yüksek seyrettiğine işaret ettiğini söyledi.

Tüketici tarafında ise TÜFE’nin Temmuz ayında aylık yüzde 1,78, yıllık yüzde 31,75 arttığını belirten Çandır, gıda enflasyonunun aylık yüzde 1,61, yıllık yüzde 37,52 olarak gerçekleştiğini aktardı.

İşlenmemiş gıda enflasyonunun Temmuz ayında aylık yüzde 2,37, yıllık yüzde 39,69; yaş meyve ve sebze enflasyonunun ise aylık yüzde 5,39, yıllık yüzde 41,84 arttığını belirten Çandır, tarım sektörünün dezenflasyon sürecindeki rolüne dikkat çekti.

Çandır, tarım sektörünün tedarik ve ürün tarafında dezenflasyon sürecine olumlu katkı sunduğunu belirterek, yıllık yüzde 18,81 artan tarımsal üretici fiyatlarının tüketici enflasyonunun oldukça altında kaldığını ifade etti.