COP31 Antalya'da Mercan Resifleri İçin 30 Milyon Dolarlık Adım: Yüzde 96'sı Kritik Tehlikede
COP31 Antalya'da mercan resiflerini korumak için 30 milyon doların üzerinde finansman açıklandı. Kritik tehlikedeki ekosistemler için 22 ülkeye destek sağlanacak.
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31), yok olma riskiyle karşı karşıya bulunan mercan resiflerinin korunması için 30 milyon doların üzerinde yeni yatırım ve bağış taahhüdü açıklandı. Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP) değerlendirmesine göre incelenen sıcak ve sığ su mercan resifi ekosistemlerinin yüzde 96'sı kritik tehlike altında bulunuyor. Açıklanan finansmanla 22 gelişmekte olan ülkede deniz ekosistemlerinin korunması ve kıyı toplumlarının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.
COP31 ANTALYA'DA MERCAN RESİFLERİ İÇİN 30 MİLYON DOLARLIK FİNANSMAN
Antalya'da 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen COP31 İklim Konferansı, dünya denizlerinin geleceğini ilgilendiren önemli bir finansman açıklamasına ev sahipliği yaptı.
Konferansın “Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı” teması kapsamında Küresel Mercan Resifleri Fonu (GFCR), mercan resiflerinin korunması amacıyla 30 milyon doların üzerinde yeni yatırım ve bağış taahhüdü duyurdu.
UNEP tarafından 17 Kasım'da yapılan açıklamaya göre kaynak, 22 gelişmekte olan ülkede mercan resiflerini koruyan projelerin geliştirilmesi ve kıyı toplumlarının iklim değişikliğine uyumunun desteklenmesi amacıyla kullanılacak.
MERCAN RESİFLERİNİN YÜZDE 96'SI KRİTİK TEHLİKE ALTINDA
Birleşmiş Milletler Çevre Programı, mercan resiflerinin karşı karşıya bulunduğu tehlikenin boyutuna dikkat çekti.
UNEP'in açıklamasına göre bilimsel olarak değerlendirilen sıcak ve sığ su mercan resifi ekosistemlerinin yüzde 96'sı kritik tehlike altında sınıflandırılıyor.
Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, denizlerde yaşanan sıcak hava dalgaları, kirlilik, aşırı avlanma ve kıyı yapılaşması mercan resiflerinin karşılaştığı başlıca tehditler arasında bulunuyor.
Mercan resiflerinin zarar görmesi, yalnızca deniz canlılarının yaşam alanlarını değil, balıkçılık ve turizm gibi ekonomik faaliyetleri de etkileyebiliyor.
KÜRESEL ISINMA 2 DERECEYE ULAŞIRSA NE OLACAK?
COP31 kapsamında paylaşılan bilimsel değerlendirmeler, mercan resiflerinin küresel sıcaklık artışına karşı son derece hassas olduğunu ortaya koyuyor.
Küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 2 dereceye ulaşması durumunda, günümüzdeki mercan resiflerinin yüzde 1'inden daha azının sağlıklı kalabileceği öngörülüyor.
Bu projeksiyon, denizlerdeki sıcaklık artışının biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.
Bilim insanları, mercan resiflerinin korunabilmesi için sera gazı emisyonlarının azaltılmasının yanı sıra yerel çevresel tehditlerle de mücadele edilmesi gerektiğini vurguluyor.
22 ÜLKEDE DENİZ EKOSİSTEMLERİ KORUNACAK
Küresel Mercan Resifleri Fonu tarafından açıklanan finansman paketinde 22 gelişmekte olan ülkede yürütülen koruma çalışmalarının desteklenmesi planlanıyor.
Kaynağın 10 milyon doların üzerindeki bölümünü GFCR Yönetim Kurulu tarafından onaylanan yeni yatırımlar oluşturuyor.
20 milyon doların üzerindeki diğer bölüm ise ülkeler tarafından açıklanan yeni ve yenilenen finansman taahhütlerinden oluşuyor.
Bu nedenle açıklanan 30 milyon doların tamamı tamamlanmış projelere harcanmış bir tutarı değil, onaylanan yatırımlar ile finansman taahhütlerini ifade ediyor.
MERCAN RESİFLERİ BALIKÇILIK VE TURİZM İÇİN DE ÖNEMLİ
Mercan resifleri, deniz ekosistemlerinde çok sayıda canlı türüne barınma, beslenme ve üreme alanı sağlıyor.
Aynı zamanda balıkçılık faaliyetlerini destekliyor, turizm gelirlerine katkıda bulunuyor ve kıyıların dalga ile fırtına etkilerine karşı korunmasında rol oynuyor.
Resiflerin kaybı, özellikle geçimini deniz kaynaklarından sağlayan kıyı toplumlarında ekonomik sorunlara yol açabiliyor.
COP31'de duyurulan yeni kaynaklarla deniz koruma alanlarının güçlendirilmesi, sürdürülebilir balıkçılığın yaygınlaştırılması ve kıyı toplulukları için alternatif geçim kaynaklarının geliştirilmesi hedefleniyor.
MEKSİKA, BELİZE, GUATEMALA VE HONDURAS'TA 18 BÖLGEYE DESTEK
Finansman programının önemli bölümlerinden biri, Orta Amerika'daki Mezoamerika Resifi'ni kapsıyor.
Meksika, Belize, Guatemala ve Honduras'ın bulunduğu bölgede 18 öncelikli alanda mercan koruma ve finansman çalışmalarının genişletilmesi planlanıyor.
Bu kapsamda atık su arıtımı, deniz ekosistemlerinin korunması, küçük ölçekli balıkçılara finansman sağlanması ve sigorta mekanizmalarının geliştirilmesi gibi projeler desteklenecek.
Bölgedeki yatırımlar aracılığıyla ilave 12 milyon dolarlık karma finansmanın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
ENDONEZYA VE FİLİPİNLER'DE MAVİ EKONOMİ PROJELERİ
GFCR kapsamında Endonezya'daki çevre dostu işletmelerin de desteklenmesi planlanıyor.
Deniz yosunu yetiştiriciliği, sürdürülebilir balıkçılık, karides üretimi ve atık yönetimi alanlarında faaliyet gösteren işletmeler için finansman mekanizmaları geliştirilecek.
Filipinler'de ise Mindoro ve Kuzeydoğu Palawan çevresindeki yaklaşık 1 milyon hektarlık deniz koruma alanının yönetiminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Bu çalışmalarla deniz ekosistemlerinin korunmasının yanı sıra 1,1 milyondan fazla kişinin yaşadığı kıyı topluluklarına ekonomik katkı sağlanması hedefleniyor.
ZANZİBAR'DA 21 BİN KİŞİNİN İKLİM DİRENCİ ARTIRILACAK
Tanzanya'ya bağlı Zanzibar'da da mercan resiflerini korumaya yönelik çalışmalar yürütülecek.
Pemba Kanalı Koruma Alanı'ndaki finansman ihtiyacının karşılanması ve ikinci bir büyük deniz koruma alanının oluşturulması planlanıyor.
Koruma çalışmalarıyla 21 bin kıyı sakininin iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
PASİFİK ÜLKELERİNDE ÇEVRE DOSTU İŞLETMELERE KREDİ
COP31'de açıklanan finansman programı, Pasifik ülkelerindeki deniz koruma çalışmalarını da kapsıyor.
Fiji'de çevre dostu işletmelere kredi sağlamayı amaçlayan Mavi Kredi Mekanizması faaliyete geçti.
Solomon Adaları'nda Mavi Ekonomi Finansman Mekanizması başlatılırken, Papua Yeni Gine'de 50'den fazla çevre dostu işletmeye uygun koşullu kredi sağlandığı duyuruldu.
Bu finansman modelleriyle doğal kaynakların korunmasına katkıda bulunan işletmelerin desteklenmesi ve kıyı ekonomilerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
UNEP: MERCAN RESİFLERİNİ KORUMAK İÇİN ZAMANLA YARIŞIYORUZ
Birleşmiş Milletler Çevre Programı İcra Direktörü Inger Andersen, mercan resiflerinin korunmasına yönelik yatırımların artırılması gerektiğini belirtti.
İklim değişikliği, kirlilik ve diğer çevresel baskılar nedeniyle mercan resiflerinin ciddi risk altında olduğunu vurgulayan Andersen, koruma ve restorasyon çalışmalarına kararlı yatırımlar yapılmasının önemine dikkat çekti.
Andersen, mercan resiflerinin korunmasının biyolojik çeşitliliğin yanı sıra balıkçılık, kıyı toplumlarının geçim kaynakları ve doğal afetlere karşı dayanıklılık açısından da önemli olduğunu ifade etti.
“MERCAN RESİFLERİNİN KAYBI EKONOMİK FELAKETE YOL AÇABİLİR”
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Alexander De Croo da mercan resiflerinin milyonlarca insanın yaşamı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Mercan resiflerinin gıda kaynaklarını desteklediğini, geçim olanakları sunduğunu ve kıyıları fırtınalara karşı koruduğunu belirten De Croo, bu ekosistemlerin kaybının yalnızca çevresel değil, ekonomik sonuçlar da doğurabileceğini vurguladı.
De Croo, mercanları koruyan yerel işletmelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılmasının sürdürülebilir koruma çalışmaları açısından önem taşıdığını ifade etti.
2030 HEDEFİ: 3 MİLYON HEKTARLIK MERCAN ALANININ KORUNMASI
Küresel Mercan Resifleri Fonu, 2030 yılına kadar önemli hedeflere ulaşmayı amaçlıyor.
Fonun açıkladığı hedefler arasında en az 400 çevre dostu işletme ve finansman çözümünün desteklenmesi, 3 milyon hektarlık iklim değişikliğine dayanıklı mercan resifi alanının yönetiminin iyileştirilmesi ve 20 milyon kişinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması bulunuyor.
Koruma çalışmalarının kapsamına alınması hedeflenen 3 milyon hektarlık alanın, dünyadaki mercan resiflerinin yüzde 10'undan fazlasına karşılık geldiği belirtiliyor.
COP31 ANTALYA'DAN DENİZLERİN GELECEĞİ İÇİN MESAJ
Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Konferansı, mercan resiflerinin korunması ve deniz ekosistemlerinin sürdürülebilirliği açısından uluslararası iş birliği çağrılarına sahne oluyor.
Açıklanan 30 milyon doların üzerindeki yeni finansman paketiyle koruma projelerinin genişletilmesi, kıyı toplumlarının desteklenmesi ve çevre dostu ekonomik faaliyetlerin geliştirilmesi hedefleniyor.
UNEP ve GFCR yetkilileri, mercan resiflerinin geleceği için hem küresel emisyonların azaltılmasının hem de deniz koruma çalışmalarına finansman sağlanmasının önemini vurguluyor.
GRAFİK :KÜBRA ÇİÇEK
EDİTÖR:TUĞBA ÇİÇEK /HAKAN ÇİÇEK
Tepkiniz ne oldu?