MASAK'tan banka hesabı olan herkese kritik uyarı! IBAN'ını kullandıranlar risk altında

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), banka hesaplarının dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve diğer suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemek amacıyla yeni bir rehber hazırladı. Özellikle sosyal medya ve yakın çevre üzerinden yapılan "Hesabına para gelsin, sen bana gönder" şeklindeki taleplerin ciddi riskler taşıdığına dikkat çekildi. MASAK'ın hazırladığı rehbere göre yalnızca IBAN değil, banka kartı, mobil bankacılık şifresi ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının başkalarına kullandırılması da kiralık hesap riski oluşturabiliyor. Şüpheli hesapların mobil ve internet bankacılığı erişimlerinin sınırlandırılması veya kapatılması gündeme gelebiliyor.

MASAK KİRALIK BANKA HESAPLARI İÇİN HAREKETE GEÇTİ

Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı, finansal hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemeye yönelik yeni bir çalışma gerçekleştirdi.

MASAK tarafından "Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi" hazırlandı.

Rehberle, kiralık hesapların erken aşamada tespit edilmesi, finansal sistemin suç gelirlerinin aktarılmasında kullanılmasının önlenmesi ve şüpheli işlem bildirimlerinin niteliğinin artırılması amaçlanıyor.

Çalışmada, banka hesaplarının gerçek sahipleri dışında kişiler tarafından kullanılmasının oluşturabileceği risklere dikkat çekiliyor.

"HESABINA PARA GELSİN, BANA GÖNDER" TALEBİNE DİKKAT

MASAK'ın rehberinde, özellikle arkadaşlık, akrabalık ve iş ilişkileri üzerinden yapılan hesap kullandırma taleplerine dikkat çekildi.

"Hesabına para gelsin, sen bana gönder" veya "Kartını kısa süre kullanacağım" şeklindeki taleplerin, kişilerin finansal hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına yol açabileceği belirtildi.

Bu tür taleplerin ücret veya komisyon karşılığında yapılabildiği gibi, herhangi bir maddi karşılık olmadan basit bir rica şeklinde de gündeme gelebildiği ifade edildi.

Finansal hesapların başka kişiler tarafından kontrol edilmesi, hesap sahibinin farkında olmadan suç gelirlerinin aktarıldığı bir işlem zincirinde yer almasına neden olabiliyor.

SADECE IBAN DEĞİL, BANKA ŞİFRELERİ DE RİSK TAŞIYOR

MASAK'ın hazırladığı rehbere göre kiralık hesap kavramı yalnızca IBAN paylaşılmasıyla sınırlı değil.

Bir kişinin banka hesabının kontrolünü başka birine bırakmasına neden olabilecek farklı yöntemler de risk kapsamında değerlendiriliyor.

Bunlar arasında banka kartlarının başkalarına verilmesi, kart şifrelerinin paylaşılması, mobil bankacılık giriş bilgilerinin devredilmesi ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının üçüncü kişilerle paylaşılması bulunuyor.

Özellikle mobil bankacılık şifreleri ve doğrulama kodlarının paylaşılması, hesabın uzaktan başkaları tarafından kullanılabilmesine olanak sağlayabiliyor.

Bununla birlikte, yalnızca bir kişiye para gönderilmesi amacıyla IBAN bilgisinin verilmesi, tek başına hesabın kiraya verildiği veya suç işlendiği anlamına gelmiyor. Risk, hesabın başkalarının kullanımına ya da kontrolüne bırakılması ve şüpheli işlemlerde kullanılmasıyla ortaya çıkıyor.

KİRALIK HESAP KAPSAMINA HANGİ FİNANSAL ARAÇLAR GİRİYOR?

MASAK rehberinde kiralık hesaplarla bağlantılı olabilecek finansal araçlar geniş kapsamda ele alındı.

Banka hesaplarının yanı sıra ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları nezdindeki hesaplar da bu kapsamda değerlendirilebiliyor.

Ticari hesaplar, POS ve sanal POS bağlantıları ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarındaki hesaplar da somut olayın özelliklerine göre inceleme konusu olabiliyor.

Bu hesapların özellikle dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar gibi suçların finansal işlemlerinde kullanılabildiğine dikkat çekiliyor.

SOSYAL MEDYADAN GELEN HESAP KİRALAMA TEKLİFLERİNE DİKKAT

Kiralık hesap temininde sosyal medya platformları ve mesajlaşma uygulamaları da kullanılabiliyor.

Kişilere hesaplarını belirli bir süre kullandırmaları karşılığında ücret veya komisyon teklif edilebiliyor.

Bazı durumlarda ise teklif, kişinin tanıdığı biri tarafından yapılan sıradan bir yardım isteği şeklinde sunulabiliyor.

MASAK'ın rehberi, hesap sahiplerinin bu tür talepler karşısında dikkatli olması gerektiğini ortaya koyuyor.

BANKALAR ŞÜPHELİ HESAPLARI DAHA YAKINDAN İNCELEYEBİLECEK

Rehberde bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve diğer ilgili yükümlülerin sorumluluklarına da yer verildi.

Mevzuat kapsamında finansal kuruluşların müşteri işlemlerinin amacı hakkında yeterli bilgi edinmesi ve müşteri faaliyetlerini sürekli izlemesi gerekiyor.

Bir hesabın kiralık hesap olabileceğine ilişkin belirtilerin ortaya çıkması halinde, şüphenin niteliğinin anlaşılması amacıyla inceleme yapılması öngörülüyor.

Bu kapsamda müşterinin mesleği, gelir düzeyi, ekonomik faaliyetleri ve hesap hareketleri karşılaştırılabiliyor.

HESAP HAREKETLERİ İLE GELİR DURUMU KARŞILAŞTIRILACAK

MASAK rehberine göre şüpheli işlemlerin değerlendirilmesinde hesap sahibinin ekonomik profili önemli rol oynuyor.

Finansal kuruluşların müşterinin gelir düzeyi ve mesleği ile hesabındaki işlem hacminin uyumlu olup olmadığını incelemesi gerekiyor.

Yoğun para transferi yapılan kişilerle hesap sahibi arasındaki ilişkinin araştırılması da değerlendirme sürecinde önem taşıyor.

Gerekli durumlarda müşteriyle doğrudan iletişime geçilerek işlemlerden haberdar olup olmadığı ve hesabı fiilen kimin kullandığı anlaşılmaya çalışılabiliyor.

MOBİL VE İNTERNET BANKACILIĞI KAPATILABİLİR

Bir hesabın üçüncü kişiler tarafından kullanıldığının tespit edilmesi veya buna ilişkin güçlü belirtilerin ortaya çıkması durumunda çeşitli tedbirler gündeme gelebiliyor.

MASAK rehberinde, özellikle hesabın uzaktan kullanılmasını sağlayan mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılmasının öncelikli tedbirler arasında değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Olayın niteliğine göre banka kartı, POS ve sanal POS hizmetlerinin durdurulması da mümkün olabiliyor.

Ayrıca işlem limitlerinin düşürülmesi, yeni finansal ürün verilmemesi ve bağlantılı hesapların daha sık izlenmesi gibi önlemler de değerlendirilebiliyor.

ŞÜPHELİ İŞLEMLER DURDURULABİLİR

MASAK'ın hazırladığı rehber, kiralık hesap şüphesinin devam ettiği durumlarda finansal kuruluşların alabileceği diğer tedbirlere de yer veriyor.

Müşterinin yaptığı açıklamaların yetersiz kalması veya hesabın fiilen üçüncü kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde işlemin gerçekleştirilmemesi gündeme gelebiliyor.

Gerekli durumlarda müşteriyle kurulan iş ilişkisinin sona erdirilmesi de değerlendirilebilecek tedbirler arasında bulunuyor.

Bu önlemlerin somut olayın niteliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde uygulanması gerekiyor.

KİRALIK HESAPLAR ADLİ SÜREÇLERE YOL AÇABİLİR

Rehberde, kiralık hesaplarla bağlantılı işlemlerin bazı durumlarda adli süreçlere neden olabileceği de belirtildi.

Özellikle suçtan kaynaklanan fonların bulunduğu bilinen hesap ağları üzerinden işlemlerin bilerek ve isteyerek sürdürülmesi, olayın özelliklerine göre cezai sorumluluk değerlendirmesine konu olabiliyor.

Ancak MASAK'ın rehberinde önemli bir ayrıma da dikkat çekiliyor.

Yalnızca idari yükümlülüklere aykırılık bulunması veya bir hesapta risk göstergelerinin tespit edilmesi, tek başına cezai sorumluluk doğurmuyor.

Cezai sorumluluğun değerlendirilmesinde fiilin niteliği, ilgili kişinin bilgisi, iradesi ve somut olayın koşulları önem taşıyor.

BANKA HESABI SAHİPLERİ NELERE DİKKAT ETMELİ?

MASAK'ın kiralık hesaplara ilişkin çalışması, finansal hesapların kişisel kontrol altında tutulmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Uzmanların genel güvenlik tavsiyeleri doğrultusunda vatandaşların banka kartlarını, mobil bankacılık şifrelerini ve tek kullanımlık doğrulama kodlarını başkalarıyla paylaşmaması gerekiyor.

Tanıdık kişilerden gelse bile hesabın para transferlerine aracılık etmek amacıyla kullandırılmasına yönelik talepler dikkatle değerlendirilmeli.

Hesapta kişinin bilgisi dışında işlem yapıldığının fark edilmesi halinde ise bankayla gecikmeden iletişime geçilmesi önem taşıyor.

MASAK'ın yeni rehberi, kiralık hesaplarla mücadelede şüpheli işlemlerin daha erken belirlenmesini ve finansal kuruluşların gerekli tedbirleri uygulamasını amaçlıyor.