COP31’de sağlık uzmanlarından Türkiye ve Avustralya’ya fosil yakıt çağrısı
COP31’de sağlık uzmanları, Türkiye ve Avustralya’ya fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritasında halk sağlığını önceliklendirme çağrısı yaptı.
Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında bir araya gelen uluslararası sağlık uzmanları, Türkiye ve Avustralya’ya fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinde halk sağlığını önceliklendirme çağrısı yaptı. Uzmanlar, COP30’da başlatılan Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Yol Haritası’nda hava kirliliğinin azaltılması ve sağlık sonuçlarının iyileştirilmesi için açık hedefler belirlenmesini istedi.
Basın toplantısı, Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ve Kanada Çevre İçin Hekimler Derneği (CAPE) tarafından, Küresel İklim ve Sağlık İttifakı’nın (GCHA) desteğiyle düzenlendi.
TÜRKİYE’DE 26 BİN 500 ERKEN ÖLÜMLE İLİŞKİLENDİRİLDİ
Toplantıda paylaşılan Lancet Countdown 2026 raporuna göre fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği, dünya genelinde yılda yaklaşık 2 milyon 730 bin ölümle ilişkilendiriliyor. Raporda, 2016’dan bu yana hava kirliliğini azaltan 77 ülkede yılda yaklaşık 323 bin ölümün önlendiği tahmin edildi.
THHP Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gamze Varol, platform ile Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezinin (CREA) çalışmasına göre fosil yakıt kaynaklı ince partikül madde (PM2,5) kirliliğinin Türkiye’de 2024’te yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme katkıda bulunduğunun tahmin edildiğini söyledi. Varol, çalışmada bu kirliliğin yaklaşık 8 bin erken doğum ve 5 bin 100 yeni çocukluk çağı astım vakasıyla da ilişkilendirildiğini aktardı. Araştırmada sağlık etkilerinin yıllık ekonomik maliyeti yaklaşık 55 milyar dolar olarak hesaplandı.
KÖMÜRDEN ÇIKIŞTA ÇALIŞANLARIN HAKLARI KORUNMALI
Temiz Hava Hakkı Platformu, Türkiye’nin kömürden çıkış planının çalışanların gelirlerini, sosyal haklarını ve sağlık haklarını koruyacak şekilde hazırlanmasını istedi. Platform, kömür üretiminin yoğun olduğu bölgelerde yeni iş ve geçim olanakları oluşturulması çağrısında bulundu.
Toplantının moderatörü Dr. Leah Temper, hava kirliliğinin azalmasının sağlık harcamalarını düşürebileceğini belirterek halk sağlığının enerji dönüşümünün açık hedeflerinden biri olmasını istedi. Eski Brezilya Çevre Bakanı Izabella Teixeira ise kirliliğin sınırları aşabildiğine ve kaynağından uzakta yaşayan insanları da etkilediğine dikkat çekti.
GRAFİK:KÜBRA ÇİÇEK
EDİTÖR:TUĞBA ÇİÇEK/HAKAN ÇİÇEK
Tepkiniz ne oldu?